Beden Kitle İndeksi Nasıl Hesaplanır?

Ülkemizde ve tüm dünyada fabrikasyon hazır yiyecek ve gıdalara artan talepden dolayı dünya nüfusu hızla kilo almaktadır. Hızla artan kilo neticesinde çeşitli hastalıklar ortaya çıkar ve bu hastalıklar kişinin sağlığını ciddi oranda tehdit eder. Kilo vermeye yönelik yapılan temel hesaplamalar ile vücuttaki fazla ya da az yağ oranı hesaplanarak, kişi için sağlıklı beslenme ve hayat biçimi oluşturulur. Beden Kitle İndeksi sonucuna göre genel bir orantı tablosu oluşturularak, kişinin sahip olması gereken ideal ölçülerine ulaşmak hedeflenir.

Beden Kitle İndeksi kişinin boyu ile kilosu arasındaki değerin orantısal olarak özel bir hesaplamayla ölçülüp değerlendirme ve yorumlama yapılmasını sağlayan parametredir. Beden kitle endeksi hesaplamasıyla kişinin ideal kilosuna kavuşmada belirleyici bir yol göstericidir ve, Beden Kitle İndeksi ölçümü sayesinde kişinin vücudunda beklenmeyen hastalıkların varlığına da işaret edebilir. Kişinin sağlıklı bir kiloda olup olmadığının anlaşılabilmesi için etkin bir yöntemdir ve ideal vücut değerlerine bu sayede çok daha  rahat ulaşabilinir.

Beden Kitle İndeksi Nedir?

Beden Kitle İndeksi, orijinal adıyla Body Mass Index (BMI) bireyin vücut ağırlığının boy uzunluğuna oranla normal olup olmadığının anlaşılabilmesi için kullanılan parametre değeridir. Kilo kontrol hesaplamalarında ve ideal vücut ağırlığının ölçülmesinde kullanılan Beden Kitle Endeks değeri ile kişi için uygun olan ağırlığın kilogram cinsinden değeri bulunur.

Beden Kitle İndeksi vücutta bulunan yağ ve kas oranına aynı zamanda kişinin yaşına, ırkına ya da cinsiyetine göre değişiklik göstermez. Endeks değeri yağ kütlesi ve kas arasındaki oran hakkında net olarak bilgi vermez ancak kişinin olması gereken ideal kilosu hakkında bilgi verir. Ancak bir toplumda kilo alma oranı, kilo-hastalık ilişkilendirilmesi, muhtemel hastalıkların öngörüsü ve bu hastalıkların risk değerlendirmelerini izlemedeki payı büyüktür. Kişinin sağlık durumu hakkında genel bilgiye sahip olmak için genelde bu hesaplama yöntemi kullanılır. BMI parametresi kişinin kendisi için ideal olan kilo değerine ne kadar uzak ya da ne kadar yakın olduğunu ifade eder. Ölçüm sonucunda kişi kendisi için ideal olan kilonun ne kadar olduğunu öğrenir ve çıkan değerin fazla ya da az olması durumunda sağlıklı beslenme yöntemlerini uygulayarak kendisi için ideal kiloya gelir.

Beden Kitle İndeksi Nasıl Hesaplanır?

Beden Kitle İndeksi, kişinin vücut ağırlığının, boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile ulaşılır. Kısa bir formülasyon ile;

Vücut ağırlığı / Boy x Boy (Metre cinsinden) = BMI ‘dir.

Bir örnek ile açıklayacak olursak, A kişisinin boyu: 1.82 cm’dir. A kişisinin kilosu ise 125 kg’dır. 

1.82 / 125 x 125 = 37.7 BMI olarak çıkan değer A kişisine ait Vücut Kitle Endeksi değeridir. Sonuç olarak A kişisi ‘2. Derece – Ağır Derecede Şişman(Obez)’ olarak tanımlanır. Tansiyon, hipertansiyon, diyabet tip 1 ve tip 2, kalp ve damar hastalıklarına yakalanma olasılığı oldukça yüksektir. Bu kişilerin en yakın zamanda diyetisyen kontrolüne gitmesi ve kilo vermek için gereken tüm çalışmalara başlaması gerekmektedir.

Beden Kitle İndeksi sonucu kişinin sağlıklı ve ideal bir kiloda olup olmadığının anlaşılması için etkili bir hesaplama biçimidir. Hesaplamanın sonucu olarak çıkan değer yüksek olursa kişinin vücudunda o kadar fazla yağlanmanın bulunduğu anlaşılır. Yine yapılan boy-kilo orantı hesabında çıkan sonuç olması gereken ideal kilo bazında az ise o zaman kişinin diyetisyen kontrolünde sağlıklı bir şekilde kilo alması sağlanır.

BMI değeri düzenli aktif spor ile uğraşanlar, güreş, vücut geliştirme, halter, boks gibi güce dayalı spor dallarıyla uğraşanlar için doğru sonuç vermez. Spor ile uğraşan kişilerde kas yoğunluğu yağa oranla çok daha fazladır ve kilo-boy arasındaki farkın yüksek çıkması normal kabul edilmektedir. Gençlerde ve yaş almış kişilerde ise bu hesaplamaları ilgili bölüm hekimi tarafından yapılması daha uygun olmaktadır. 

BKİ (BMI) Değerleri

20 kg/m2 ‘nin (BMI) altında ise Zayıf : Kişinin boyu ile ağırlığı arasındaki fark çoktur ve  kişinin ağırlığı boyuyla kıyaslandığı zaman yetersiz kalır.

20-24.9 kg/m2 (BMI)  arasında ise Normal Kilolu :Kişinin boyu ile kilosu arasındaki orantının dengede ve ideal olduğunu gösterir.

25-29.9 kg/m2 (BMI) arasında ise Hafif Şişman : Kişinin boyu ile kilosu arasındaki fark azdır ama kilosu boyuna göre fazladır yani fazla kiloludur.

30-34.9 kg/m2 (BMI) arasında ise Orta Derecede Şişman : Kişinin kilosu boyuna oranla fazladır. 1.derecede obez olarak değerlendirilen bu kişiler diyetisyen yardımıyla kilo vermeye başlamalıdırlar. Sahip oldukları kilo çeşitli hastalıkların da başlangıcı olabilir.

35-39.9 kg/m2 (BMI)  arasında ise Ağır Derecede Şişman : Kişinin kilosu ve boy arasındaki oran açıktır ve kilosu boyuna oranla daha fazladır. 2.derecede ‘Obez’ olarak sınıflandırılan bu kişilerde tansiyon, kalp ve damar hastalıkları ile diyabete yakalanma oranı yüksektir. Diyetisyen ve spor yardımıyla kilo vermeye başlamalıdırlar.

40 kg/m2 (BMI) ‘nin üzerinde ise Çok Ağır Derecede Şişman : 3. Derecede ‘Morbid Obez’ olarak değerlendirilen bu kategorideki kişilerin hastalığa yakalanma riski en üst düzeydedir. Doktor kontrolünde ve diyetisyen yardımıyla kilo vermeye başlamalıdırlar.

Birinci derecede obezitenin %30’un üzerinde, ikinci ve üçüncü tip obezitenin ise %17 civarında seyrettiği ülkemizde BMI hesaplamasının kilo verme sürecine başlamada oldukça etkili olduğu görülür. Hafif şişmanlık ve morbit obezite dahil her türlü kilo alımında yüksek derecede diyabet, kanser, yüksek tansiyon, uyku apnesi, alkolden kaynaklanmayan karaciğer yağlanması, lipid metabolizma bozuklukları ile metabolik sendrom ve kalp-damar hastalıklarına yakalanma riskini artırır. Bu hastalıklara yakalanmamanın tek çözümü ise Beden Kitle İndeksi değerinin hesaplanıp kişiye uygun bir beslenme ve spor programına başlanılması ve ideal sağlıklı kilo oranına ulaşmasını sağlamaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir